Sławiańskie święto. Koljada (Kolęda)

„Kiedyś Kolędę postrzegano nie przez przebierańców. Koljada była bóstwem, przy czym jednym z najbardziej wpływowych. Koljadę wywoływano, zapraszano. Koljadzie poświęcano przednoworoczne dni, na jej cześć urządzano zabawy, które się później odbywał w okresie Bożonarodzeniowym. Ostatni patriarchalny zakaz kultu Koljady wydano 24 grudnia 1684 roku. Uważa się, że Koljada uznawana była przez Słowian za bóstwo radości, dlatego wzywały, przywoływały ją w noworocznych uroczystościach wesołe gromady młodzieży”.
A. Striżew „Narodowy kalendarz”

Koljada — słońce-młodzieniec, w sławiańskiej mitologii – uosobienie noworocznego cyklu a także postać świąt, podobna do Owsienii.

Koljadę obchodziło się w zimowym okresie bożonarodzeniowym od 25 grudnia (obrót słońca na wiosenny) do 5-6 stycznia.

Słowianie odznaczają Koljadę, Kolędę, od dnia kiedy przybywało go „na wrubli (w polsce barani) skok”, i zaczynało rozpalanie się zimowego słońca. Przed uroczystościami czarownik wył głosem wilka (wieszcze wycie), przepędzając złe duchy. Po zakończeniu śpiewu, wszyscy podnosili bratinę z chmielowym napitkiem, i obawnik (czytający sławienne i gloryfikujące teksty na obrzędach w czasie świąt) wołał:

” Owsien, gdzie jedziesz? Mosty mościć!
Do kogo jeździesz? Do władcy Koljady!
Na czym tam jedziesz?
Na słonecznej śwince!
Czym poganiasz?
Prosięciem! „

Poprzedniego dnia nowego roku dzieci miały zwyczaj kolędowania pod oknami bogatych chłopów, tytułowali gospodarza w pieśniach, powtarzali słowo Koljada (Kolęda) i prosili o pieniądze. Świąteczne zabawy i wróżby to są pozostałości tego starożytnego święta. Obrzędy zachowały się w narodzie i ostatnio robią się coraz popularniejsze. „Kolędnicy” radują się w ubraniach, przedstawiających zwierzęta, diabły, grając muzykę, mając worki, w które pakują poczęstunki, chodzą wzdłuż ulic, śpiewają kolędy. Koljada to wesołe, powitalne bóstwo.

Zjadając obrzędowe ciasteczka w formie krów (chlebki, rogaliki), wspominają Tura. Zamiast ofiarnego jagnięcia jedzą ciasteczka w formie baraniej głowy (obwarzanki, precle). Koniecznie trzeba spróbować uzwara i kutii. Święto kończy się zabawą. Koniecznie trzeba wtoczyć palące się koło na górę ze słowami: „w górę tocz się, z wiosną wrócisz”.

***

***

***

***

źródło

—–

Poleskie koljadki. (1972 rok)

Ten film jest wymownym świadectwem tego, że odwieczne tradycje ludowe nie miały nic wspólnego z religią, i w genetycznej pamięci Słowian przedchrześcijańska Ruś zachowała się w nich do niedawna…

Koljada, Kolęda – ten dawny zwyczaj przyszedł do nas z zamierzchłych czasów, kiedy nasi przodkowie-Słowianie świętowali przejście słońca na lato, a zimy – na mróz. Tylko w pierwszej połowie stycznia. W naszych czasach Kolęda żyje w narodzie jako wesoły zimowy karnawał i współzawodnictwo, gdzie każdy może pokazać swoją umiejętności, swoje mistrzostwo słowne, w grze i pieśniach.

Film udźwiękowiony gwarem Białej Rusi, który tylko podkreśla naszą jedność.

źródło

——————————–

Oj, zajączku, oj, szareńki
Oj, zajączku, ogonku bieleńki
A on na stoliczek wskoczył, kawałeczek cukru złapał
Spodnie zdarte i chude, cienkie nóżki i krzywe

Kolęda, karasiełka (piękna), Kolęda, piękna dziewczyna
Kolęda, nie siadaj blisko, Kolęda, bliziutko dróżki
Kolęda, zabiorą ciebie, Kolęda, powiozą ciebie
Kolęda, sprzedadzą ciebie, Kolęda, Koljada

Oj, zajączku, tam rzeka głęboka
A jak na rzeczce, na kruteńkiej jedzie mileńki na pałce
Spodnie zdarte i chude, cienkie nóżki i krzywe
Nóżki cienkie i krzywe, spodnie zdarte i chude

Kolęda, karasiełka, Kolęda, piękna dziewczyna
Kolęda, nie siadaj blisko, Kolęda, bliziutko dróżki
Kolęda, zabiorą ciebie, Kolęda, powiozą ciebie
Kolęda, sprzedadzą ciebie, Kolęda, Koljada
Kolęda, będą jechać, Kolęda, kupcy i bojary
Kolęda, posadzą ciebie, Kolęda, do zielonej karety
Kolęda, sprzedadzą ciebie, Kolęda, za sto rubli
Kolęda, Koljeda, jutro mięso zajada

Karaselka – Piękno

Słowiańszczyzna

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: